روابط عمومی: نشست چهارم پرسمان با موضوع «تحلیل سیاست هند و پاکستان در قبال افغانستان پس از ۲۰۲۱» روز یک‌شنبه، ۳۰ سنبله ۱۴۰۴ برابر با ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۵ ساعت ۵:۳۰ عصر به وقت اروپای مرکزی در پلتفرم گوگل میت و به ابتکار مؤسسه تحقیقات و توسعه صلح کابل برگزار شد. در این نشست دکتر محمد شفق خواتی، استاد دانشگاه و پژوهشگر روابط بین‌الملل، و دکتر سردار محمد رحیمی، استاد دانشگاه و پژوهشگر ژئوپولیتیک در دانشگاه اینالکوی فرانسه به‌عنوان سخنران حضور داشتند و زهرا حق‌جو، دانشجوی دکترای روابط بین‌الملل، دبیری جلسه را بر عهده داشت.

دکتر رحیمی در سخنان خود گفت که با روی کار آمدن طالبان، سیاست‌های هند در قبال افغانستان به کابوس بدل شد، چرا که هند تلاش داشت مانع اتحاد طالبان و پاکستان و شکل‌گیری یک جبهه مشترک ژئوپولیتیک شود. به باور او، هرچند هند روابط حداقلی و تاکتیکی با طالبان برقرار کرده است، اما از منظر کلان، مشروعیت‌بخشی به طالبان را خطری برای گسترش بنیادگرایی در کشمیر می‌بیند. او افزود که پاکستان همواره خواستار یک حکومت ضعیف و دست‌نشانده در افغانستان بوده تا از آن به‌عنوان ابزار فشار علیه هند استفاده کند، اما اختلاف طالبان با پاکستان بر سر مسئله دیورند و نیز چالش‌های ناشی از فعالیت‌های گروه TTP مانع تحقق این هدف شده است.

دکتر شفق خواتی نیز با اشاره به تاریخچه روابط سه کشور یادآور شد که بسیاری از تحلیلگران این روابط را شوم و خونین توصیف کرده‌اند. او گفت پیامدهای منفی جدایی هند و پاکستان بیش از همه در افغانستان نمایان شده و حمایت پاکستان از طالبان از دهه نود تا امروز با هدف ایجاد «عمق استراتژیک» ادامه داشته است. با این حال، طالبان برخلاف انتظار پاکستان، پس از تسلط بر کابل، در پی استقلال عمل بوده‌اند و در کنار آن، افزایش حملات TTP و گروه‌های بلوچ، روابط میان طالبان و پاکستان را متاثر ساخت. خواتی تغییر در روابط طالبان و پاکستان را در سطح تاکتیکی می‌داند نه بنیادین، زیرا پاکستان همچنان روابط عملی خود را با طالبان حفظ کرده است. او هم‌چنین یادآور شد که هرچند هند پس از ۲۰۲۱ بازنده مطلق به نظر می‌رسید، اما به منظور دفع تهدیدها و با تکیه بر سیاست نرم، مانند پیگیری نسبی پروژه‌های اقتصادی و آموزشی و نیز ارتباطات محدود دیپلماتیک با طالبان، تلاش کرده است حضور خود را در افغانستان حفظ کند و صحنه را کامل برای پاکستان خالی نکند.

در مجموع، دیدگاه‌های مطرح‌شده نشان داد که پس از ۲۰۲۱، سیاست‌های هند و پاکستان در قبال افغانستان بیشتر دچار تغییرات تاکتیکی شده تا راهبردی. هند به دنبال جلوگیری از اتحاد کامل طالبان و پاکستان و حفظ موازنه منطقه‌ای است، در حالی‌که پاکستان با وجود تنش‌ها همچنان به روابط عملی با طالبان متکی است.